Ekipni sportovi

Fudbal

Igre koje su se temeljile na šutiranju lopte odigravale su se u mnogim zemljama tokom istorije. Najstarija igra o kojoj postoje dokumenti je “cuju”, koja je praktikovana tokom vojnih vežbi za vreme dinastije Čin u Kini (255.-206. pre nove ere). Ostale igre su bile kemari u Japanu i harpastum u Starom Rimu. Pravila fudbalske igre su utvrđena sredinom 19. veka da bi konačno ujedinila sve vrste fudbala koje su se igrale po raznim školama širom Velike Britanije.

Prva pravila su osmišljena u Kembridžu 1848, ali nisu odmah bila usvojena. Tokom 50-ih godina 19. veka u brojnim klubovima u državama sa engleskim kao maternjim jezikom igrao se fudbal koji se razlikovao grada do grada. Neki klubovi su uspostavljali sopstvena pravila, a najpoznatija su bila „Šefildska fudbalska pravila“ iz 1867.

Takođe 1862. godine Džon Čarls Tring je izneo svoj predlog pravila koja su imala uticaja u stvaranju prvih „fiksnih“ pravila fudbala. Sva ova pravila su za posledicu imala stvaranje prvog fudbalskog saveza 26. oktobra 1863. Prvo okupljanje saveza bilo je u Freemason’s Tavern u Great Queen Street u Londonu. U Freemason’s Tavern, tokom pet susreta između oktobra i decembra, doneta su službena pravila koja su, s manjim izmenama, na snazi i danas.

Najstarije fudbalsko takmičenje je organizovano u Engleskoj 1872. godine. Engleska je takođe dom najstarije lige, osnovane 1888. od strane Aston Vile. Originalni sistem takmičenja okupljao je 12 ekipa iz srednje i severne Engleske. Danas, fudbal svoj status najpopularnijeg sporta na svetu duguje jednostavnim pravilima i minimalnoj opremi. Kada je u Engleskoj oko 1650. godine ukinuta zabrana igre loptom koja je kraljevskim dekretom uvedena 1314. godine igra se velikom brzinom širila po školama. Nekih određenih pravila nije bilo, osim što se nije smelo igrati rukama.

Igrači po školama su se podelili u dva tabora:

  • pristalice ragby running game (ragbija) gde se lopta mogla igrati rukom i
  • pristalice dribling game (fudbala) gde se isključivo igralo nogom

 

Prvi fudbalski klubovi

Godine 1855. u Šefildu i Kembridžu osnovani su prvi engleski fudbalski klubovi. Povećanjem broja klubova nastala je potreba za organizovanom igrom. Pristalice dribling game prihvatile su 1863. pravila koja je za ovu igru napravio M. Tring (1862) rektor škole u Uppinghamu i iste godine u Londonu osnovali prvi fudbalski savez (Football Association) koji je propisao 13 prvila za igru. Tek od te godine može se govoriti o fudbalskoj igri u današnjem smislu. Na Igrama se fudbal prvi put pojavljuje u Parizu 1900. godine i od tada je na programu svih.

 Igara do danas, sa izuzetkom Los Anđelesa 1932. godine. Od 1900. pa sve do Igara u Barseloni 1992, zemlje iz Evrope su neprikosnoveno vladale olimpijskim fudbalom. Od narednih Igara 1996. u Atlanti sve zlatne medalje osvajaju timovi zemalja iz Afrike ili južne Amerike. Te iste 1996. godine je ženski fudbal imao svoju premijeru na Olimpijskim igrama. Tri puta su se sportistkinje iz SAD-a popele na najviše postolje (1996. u Atlanti, 2004. u Atini i 2008. u Pekingu), dok je 2000. u Sidneju to pošlo za rukom norvežankama.

Srpski fudbaleri na Igrama prvi put učestvuju u Antverpenu 1920. godine u utakmici koja je bila i prva međudržavna utakmica reprezentacije tadašnje Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Do sada su naši fudbaleri osvojili ukupno 5 medalja: zlatnu 1960. u Rimu; srebrne 1948. u Londonu, 1952. u Helsinkiju i 1956. u Melburnu 1956., broznanu 1984. Los Anđelesu.

Nazad na sve sportove